TỔ KHÚC XIBIA⁽¹⁾

(Trường ca của Tô Ngọc Thạch)

.

I- KHÚC MỞ

 

1-

 

...Đốt xương thời gian

       được ghép lại ngày hai tám tháng sáu⁽²⁾

Tà áo chiều mỏng tang treo trên vòm cao

Phi trường Nội Bài

       hoàng hôn lợp mái nhà

           trái đất chênh chao

Nối nhịp cầu Việt Xô

       tuổi xanh tôi háo hức rời quê

               như buổi xưa trốn nhà nhập ngũ...

Âm thầm lặng lẽ

Cơn bão từ loang

Cánh cửa đêm mở toang

Bầu trời thảng thốt

Nơi Hải Cảng em có biết

Tuổi xuân xanh roi rói đã dần xa

Biệt ly chẳng có hoa

Tay trong tay như cầm điều ước

Em và con

        tạc vào tôi niềm tin trong ký ức

Viên đá Kim Cương

           bông Hồng ngát hương...

2-

Vạt nắng khép từ lâu

            tít tắp cuối con đường

Hướng đông bắc

         chiếc IL62 xé màn đêm lao vút

Khuyết vòm trời hun hút

Nhịp tim phát sóng tới quê nhà

Gió thời gian

           day trở vạt nhớ lúc đi xa

Vượt tóc rối làn mây

           giấc mơ trôi vào

                    không gian kỳ ảo

Bầu trời trong veo

          như lồng kính thủy tinh

              ai vừa cọ rửa

Những vì sao đổi ngôi

            tựa ngọn đuốc rọi vào đêm

Chao đảo lắc lư

          tần số thời gian biến thiên

Làm bị thương

           muôn ý nghĩ dung dị

Sóng thời gian

           vỗ vào điều huyền bí

Tít phương trời

          miền giá lạnh Viễn Đông⁽³⁾

Mây nhởn nhơ

            choàng giấc mơ hồng

Cái rét ngọt như kim nhọn

              lịm vào thịt da Khabarovsk⁽⁴⁾

Trời đất giao hoan

          cơn lốc hoang gầm thét

Thành phố là bờ còn Amur⁽⁵⁾ là cha

Mùa hạ là sông Amur kiêu sa

Mùa đông thành con đường bộ⁽⁶⁾

Chiếc xe buýt đưa chúng tôi

          dọc dài theo từng con lộ

Bờ sông⁽⁷⁾ Amur tuyệt diệu ngỡ ngàng

Muôn bước chân nhộn nhịp dọc ngang

Ai chưa đến nơi đây

          thì chưa từng tới Khabarovsk⁽⁷⁾

__________

(1): Xibia, hay Sibiri, hay Siberia, hay Xiberia (Сибирь) là vùng đất phía đông rộng lớn thuộc Liên bang Nga (tùy người dịch từ tiếng Nga, tiếng Anh hay từ tiếng Pháp…)

(2): Ngày 28/VI/1983 chúng tôi rời Việt Nam sang Nga bằng chuyến bay tăng cường, quá cảnh qua vùng Viễn Đông Liên bang Nga. Nơi đây là khu quân sự, ngay cả người Nga từ nơi khác tới đều cần phải có thị thực (visa).

(3):Vùng Viễn Đông (Дальний Восток) thường được dùng để chỉ các vùng của Nga nằm ở phía đông dãy Ural, mà không chỉ ra một sự phân biệt rõ ràng giữa “Xibia” và “Viễn Đông”. Từ năm 2000, thì vùng Liên bang Viễn Đông được thành lập gồm: Amur; Khu tự trị Chukotka; Khu tự trị Do Thái; Kamchatka, Khu tự trị Koryak, vùng Khabarop; Magadan; Vùng Primor; Cộng hòa Sakha (Yakutia) và Sakhalin.

(4): Khabárơvsk (Хаба́рoвск) là thành phố lớn nhất vùng Viễn Đông Liên bang Nga, nằm dọc theo sông Amur (Амур), Trung Quốc gọi là Hắc Long Giang. Trời tháng 6 đã có gió lốc và rét 12⁰C

(5): Ý theo câu ngạn ngữ Nga ở vùng này là “Амур батюшка, а берега — Хабаровские”, tức “Amur là cha, còn bờ là Khabarovsk”. Câu này nhấn mạnh niềm tự hào về sông Amur, một tuyến đường thủy chính của thành phố Khabarovsk. Hay câu: “Амур батюшка, а тайга — кормилица”, tức sông Amur là cha, còn rừng taiga là người trụ cột gia đình”, đây là nguồn sống chính của người dân địa phương.

(6): Ý theo câu ngạn ngữ Nga ở vùng này là “Зимой Амур как дорога, летом - как море”, tức về mùa đông thì mặt sông đóng băng thành đường bộ, còn mùa hè là biển”

(7): Ý theo câu phương ngữ Nga ở vùng này “Кто не бывал на набережной, тот не видел Хабаровска”, tức “ai chưa đến bờ kè này thì chưa từng tới Khabarovsk”

(CÒN TIẾP)

.

T.N.T