NGUYỄN BÁ SẮT ĐỜI TRẬN MẠC VÀ LƯNG TÚI THI CA

NGUYỄN BÁ SẮT ĐỜI TRẬN MẠC VÀ LƯNG TÚI THI CA                                                                        .

                                             LỜI VÀO SÁCH

.

                   Nguyễn Bá Sắt – Tuổi Giáp Tuất (1934)  tại Làng Thắng – Xã Giang Biên –  Vĩnh Bảo – Hải Phòng.

                 Ông được người Cha là Cụ Đồ Nho: Nguyễn Vọng tuổi Đinh Mùi, 1907 -  Người từng bốn mươi năm mở trường, giáo huấn thi thư cho nhiều lứa học trò, đã dạy cho con trai mình (Nguyễn Bá Sắt) khá tinh thông Tiếng Việt – cả Chữ Nho và Tiếng Pháp nữa.

                 Nguyễn Bá Sắt được Cụ Đồ dìu dắt – Ông thông minh, mẫn tiệp. Sớm giành được tấm bằng Certificat – CEP/CE PFI) – Tương đương với Trung học cơ sở.

                 Ông đang theo Cao đẳng Tiểu học (Diplôme/Thành chung) ở Ninh Giang – Hải Dương thì tình nguyện, xung vào Thiếu sinh quân (năm 1948 – 1949)

                 Năm 1952 – Nguyễn Bá Sắt được cử đi Đào tạo Lớp Chỉ huy chiến đấu Binh chủng Pháo binh tại Nam Ninh - Trung Quốc.

                 Năm 1954 – Từ Trung Quốc, ông được gọi về tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ - Trực tiếp chiến đấu, cùng các chiến sĩ binh chủng Pháo binh đánh trận “Lừng lẫy  năm Châu – Chấn động địa cầu” mang lại nền Hòa Bình – Độc lập – Tự do cho Miền Bắc, nửa đất nước Việt Nam sạch bóng quân xâm lược.

                Năm 1960 – Do hoàn cảnh gia đình, bố mẹ già và đàn em nhỏ. Quân đội cho chuyển nghành về làm Cán bộ Tổ chức ở một Nhà máy của thành phố Cảng Hải Phòng, nhưng ông xin được “phục viên” về với mẹ cha ở đất quê, Làng Thắng.

                Là con một Nhà Nho. Được tiếp thu truyền thống của gia đình hiếu học, ham mê văn chương, chữ nghĩa. Những ngày trong Quân ngũ, Nguyễn Bá sắt viết khá nhiều những bài thơ ngắn. Thơ tình yêu Quê hương Đất nước. Thơ xót thương, lên án tội ác của lũ giặc ngoại xâm đang tàn phá quê nhà. Thơ tình yêu đôi lứa. Thơ thương Cha, nhớ Mẹ.

           Thơ và những “Bài báo đi sâu” ông viết, thường in trên Báo tường Tiểu đoàn, Báo Quân đoàn, Binh chủng. Cả Thơ truyền miệng sáng tác  trên dọc đường, ở những cuộc hành quân.

                Sau Chiến dịch Điện Biên Phủ, Nguyễn Bá Sắt đã giành thời gian viết cả một cuốn Tiểu thuyết mang tên “Trên đèo Cò Nòi.” Tiểu thuyết đã viết được trên 120 trang viết tay với đủ các thứ mực và nhiều loại giấy, kích cỡ  khác nhau, có cả giấy xi-măng xám xịt.

                Rất tiếc, Tiểu thuyết chưa hoàn chỉnh, ông đã nhập vào đội quan tái ngũ, ra mặt trận Phương Nam và để lại cho người cha quản lý trong một “Hộp Tráp” bằng gỗ tròn, giấu trên gác mái nhà lợp rạ.

              Do chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Do thời gian đã xa với phương tiện và ý thức bảo quản không chu đáo, mọi công lao trí tuệ của ông đổ vào công cuộc lao động sáng tạo Văn học đã bị thất lạc. Tiểu thuyết “Trên đèo Cò Nòi” không tìm thấy nữa.

                Còn nhớ. Trong Tiểu thuyết, ông tả khá sinh động và hấp dẫn về một Ngã Ba, nơi điểm nút giao thông chiến lược nằm tại huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La.

            “Đèo Cò Nòi" là cửa ngõ duy nhất kết nối tuyến chi viện từ Việt Bắc, đồng bằng Bắc Bộ và Thanh Hóa lên chiến trường Điện Biên Phủ.

               Cuộc chiến 1954 tại Ngã ba Cò Nòi, Mai Sơn, Sơn La diễn ra vô cùng khốc liệt, thường được ví như "tọa độ lửa" hay "yết hầu" của tuyến lửa. Nơi “túi bom" sôi cháy. Nơi tinh thần "quyết tử" của lực lượng thanh niên xung phong và đội quân thường trực đã "mang quả tim mình đọ với đạn bom" quân giặc.

             Tiểu thuyết còn có những trang viết về các cô gái Thái, Mường, Tày, Lào … với nét đẹp ở dung nhan, ở tình yêu ban đầu trắng trong, e ấp. Ở sự dũng cảm trong chi viện và hợp đồng chiến đấu nơi mặt trận đầy gian lao, khốc liệt.

            Ông Nguyễn Bá Sắt khá yêu thơ. Bởi, ông được học Kinh Thi. Được học thơ Đường. Bởi, sớm gia nhập cuộc “Đời lính trận.” Thơ ông là cả một nỗi niềm của người mang tình yêu Tổ quốc, dấn thân vào cuộc chiến để giành lấy hạnh phúc cho cái chung của Non sông – Đất nước.

             Cũng thật tiếc. Với thơ. Cũng chỉ còn ít bài trong cuốn “Sổ tay” tìm được, bị mủn nát trên trang giấy đã ẩm mốc, ố vàng. Thơ Nguyễn Bá Sắt là sự giãi bày, kể lể. Thơ tả. Thơ biểu cảm. Thơ hướng ngoại. Thơ của một trái tim thi nhân giàu yêu thương, nhân ái.

             Từ một người lính trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Với quân hàm khi Phục viên là Chuẩn úy. Khi tái ngũ, tiếp tục tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ.  Nguyễn Bá Sắt, người sỹ quan đã đi qua chiến tranh. Người có thành tựu, có chiến công đóng góp với lịch sử đánh giặc giữ nước. Ông được giao nhiệm vụ (Đi – Về) giao từng lứa quân, đợt quân vừa huấn luyện, bổ sung cho tuyến đầu đánh giặc.

             Năm 1965, từ tháng 9. Ông theo những bước chân người lính đi sâu vào mặt trận Miền Nam. Rồi, ở lại cùng tham gia chung sức chiến đấu với anh em đồng đội, ở Phía Bắc, tỉnh Long An.                    

              Ông là Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn và bị hy sinh năm 1970, khi cả Trung đoàn bị xóa sổ không một ai còn sống sót, trong trận đánh mùa nước nổi, năm ông vừa ba bảy (37) tuổi đời.   

             Đôi bài Văn, bài Thơ tìm được trong “đống tam sao thất bản,” trong thời gian đã qua đi (nếu tính tuổi ông, buổi có mặt trên đời (Từ 1934 – đến 2026 này,) cũng đã qua 92 năm. Đã chả mấy mà tròn một trăm năm – Một Thế kỷ xa dài

             Xin lưu lại những dòng tâm tình (lẻ loi, chắp vá) của ông trên trang viết còn tìm lại được qua lớp bụi thời gian. Coi như nén tâm nhang được thắp lên, bái vọng hương hồn ông trong cõi linh thiêng, trong ngưỡng mộ, kính phục. Trong thành kính, cúi xin ông, chứng giám lòng thành.

             Chúng ta tin. Trong cái Mất, cái Còn. Cuộc đời mỗi Con Người có những tia nắng còn rọi xa, còn lung linh đó đây trên cõi Trần dài rộng. Và, Nguyễn Bá Sắt – Ông là tia nắng ấy.

            Xin trân trọng lưu về. Và giới thiệu. Và cảm ơn tất cả những ai đã đọc và sẻ chia, đồng cảm cùng ông, người đã hy sinh vì Non sông đất nước, và người sưu tập này.

                                                Ecopark – Văn Giang, Tháng Hè, Năm 2026

                                                    Nhà thơ KIM CHUÔNG – (ST & GT). 

(Còn nữa)