Bước gió truyền kỳ – Trường ca của Phan Hoàng – Kỳ 1

.

      Bước gió truyền kỳ của Phan Hoàng được viết từ cảm hứng lịch sử và cảm hứng thời đại. Khi dùng hình tượng ngọn gió làm trung tâm, xuyên suốt tập trường ca là anh có dụng ý nói về cái đã qua, đã muộn, đã trở thành quá khứ, thành lịch sử. Anh đã khéo léo kéo xa về gần, đưa cội nguồn về với hiện tại. Cả tập trường ca là một câu chuyện truyền kỳ về công cuộc mở cõi và giữ nước của dân tộc Việt Nam ta. Những vấn đề mà anh đặt ra trong thơ luôn làm cho người đọc phải thảng thốt, giật mình. Anh không sử dụng những ngôn từ bóng bẩy, đa nghĩa nhưng lại có sức cảm hoá người đọc, dồn ép người đọc, tấn công người đọc từ mọi phía, mọi hướng, từ gần đến xa, từ cao xuống thấp giống như gió Tuy Hoà quê hương vậy.

Nhà văn, đạo diễn VĂN LÊ

Nhà thơ Phan Hoàng. Tranh của họa sĩ Lê Sa Long

>> Bước gió truyền kỳ – Trường ca của Phan Hoàng – Kỳ 2

>> Bước gió truyền kỳ – Trường ca của Phan Hoàng – Kỳ 3

>> Bước gió truyền kỳ – Trường ca của Phan Hoàng – Kỳ 4

 

Mở đầu:

 

NHỮNG NGỌN GIÓ VÔ DANH

 

Người ơi từ đâu theo gió bay đi

từ đâu hồn thiêng bay về cùng gió

 

Đêm đêm bỗng nghe bóng cây ngọn cỏ

tiếng ai trong gió lạnh rơi thì thầm

 

Đêm đêm bỗng nghe rừng xanh thành cổ

bước ai trong gió lặng trôi bềnh bồng

 

Người mới con trai người vừa con gái

ước mơ căng tràn ngực gió thanh xuân

 

Người lên đầu non người xuôi cuối bể

xác hoá mây bay hồn về đất mẹ

 

Người từ ngàn năm người quên tên tuổi

bỗng gió theo về bỗng gió bay đi

 

Phần I:

 

GIÓ TIẾP SỨC ƯỚC MƠ

 

I. Gió mở đường bay

II. Đồng dao nghịch gió

III. Cuộc trò chuyện giữa gió và núi

IV. Gió tiếp sức ước mơ

 

I.

Gió mở đường bay

 

Mỗi ngọn gió bay mở một con đường

mỗi con đường lao đi bí ẩn như ngọn gió

mạnh mẽ và thơ ngây

 

– Gió từ đâu mà có?

Gió do ai sinh ra?

Gió có mẹ có cha?

Gió có ông có bà?

Gió có nội có ngoại?

 

Tuổi thơ ta hồn nhiên bao câu hỏi

hồn nhiên như ngọn gió hồn nhiên

tung tăng cuốc kêu dế gáy chim ca

cóc nhái gọi sấm gọi chớp gọi mưa

gọi cả nỗi buồn giấc mơ lấm lem bùn đất

giao hưởng đồng quê hòa quyện lời ru ôm lấy xóm làng

 

Tuổi thơ ta hồn nhiên bao câu hỏi

hồn nhiên như ngọn gió hồn nhiên

trong xanh ánh mắt sương mai

khóc người lớn cười

cười người lớn khóc.

 

– Gió tự do rong chơi mọi chân trời, có bao giờ được hôn tóc cô tiên hay vuốt ve chòm râu ông bụt? Gió có được bà thương yêu chiều chiều dắt đi lễ chùa cúng phật, chắp tay quỳ lạy nam mô a di đà cầu nguyện sức khoẻ mùa màng tốt tươi?

 

Những câu hỏi ngây ngô như ngọn gió ngây ngô bay khắp nhà bay khắp vườn bay khắp làng bay khắp cánh đồng mênh mông đêm đông vắng mẹ.

Những câu hỏi mở đường bay đến chân trời biền biệt người thân như con sáo sổ lồng không tiếng vọng trở về nước mắt cây cỏ cố hương.

Tranh của họa sĩ Trần Thắng

II.

Đồng dao nghịch gió

 

– Không có gió thì không có nước

không có nước thì không có sông

không có sông thì không có đồng

không có đồng thì không có ruộng

không có ruộng thì không có lúa

không có lúa thì không có ta!

 

– Ta về với lúa

lúa về với ruộng

ruộng về với đồng

đồng về với sông

sông về với nước

nước về với gió

gió về với ta!

 

Lưng trâu chìm bảy nổi ba

đồng dao nghịch gió trôi ra… dòng đời

nhớ quê nằm mớ trò chơi

sông xưa gió vọng tiếng cười lưng trâu

dòng sông thơ dại dãi dầu

bắc yêu thương những nhịp cầu đồng dao!

 

III.

Cuộc trò chuyện giữa gió và núi

 

Nhiều đêm trong mơ ngược dòng ấu thơ đuổi bắt sao trời,

ta trộm nghe núi mở lòng với gió:

– Các cụ đồ nho ngày xưa đặt cho núi tên chữ Thạch Bi Sơn. Những bác nông dân quen gọi núi Đá Bia, núi Ông Bia quê mùa chất phác. Núi yêu những bác nông dân và yêu cả các cụ đồ.

 

Gió hỏi:

– Núi đứng một mình núi có buồn không?

 

Núi tỏ ra sành địa lý:

– Dưới chân núi là Vũng Rô của Biển Đông như cô gái đương thì kiêu sa và xa xa phía tây là đồng bằng Tuy Hoà châu thổ sông Ba lúc màu mỡ phù sa lúc ầm ào thác lũ.

Con đường xuyên sơn ngoằn ngoèo đèo Cả âm vang bước chân, vó ngựa, chiến xa vệ quốc oai hùng. Núi vui thú cây cỏ chim muông, núi mê mải ngắm các cô thôn nữ.

Những cô thôn nữ đôi chân trắng muốt dẻo dai, đôi tay thon thả giỏi giang, ánh mắt lúng liếng đa tình. Những cô thôn nữ một thời đào đá đắp đường cho những đoàn quân xông pha giữ yên bờ cõi.

 

Gió hỏi:

– Núi nhớ gì một thời trận mạc? Núi nhớ gì một thời đội sấm đội chớp mở đường? Núi nhớ gì một thời làm người lính trấn biên?

 

Núi lại làu làu lịch sử:

– Nhớ và nhớ thật nhiều. Một thời núi là vị trọng tài phân chia ranh giới hai nước Việt – Chiêm. Núi phóng tầm nhìn tận Sài Gòn, Cà Mau, Hà Tiên và cả xứ sở Cao Miên. Núi gởi hồn theo những đám mây màu cánh vạc về miền Tây Nguyên và Ai Lao quyến rũ.

Theo cách tính của các anh học trò học vẹt: núi cao chừng hơn bảy trăm thước, một hòn đá to nhô lên trên đỉnh như mũi giáo, mũi gươm, mũi tên hùng cứ một phương và như dương vật sinh tồn khổng lồ quanh năm cường lực ấp ôm mây trắng.

Hoàng đế thi sĩ Lê Thánh Tôn mở đường đến đây lấy cây rừng làm bút, lấy đá núi làm nghiên, lấy nước biển làm mực, đề thơ lên thạch trụ cao vút chín tầng xanh.

Con đường minh quân xây bằng máu đào soi sáng đường bay chim Việt, nối ngàn xưa cho tới ngàn sau.

Núi nghênh đón những tao nhân mặc khách và đón những gã ăn mày thất cơ lỡ vận, núi tiễn những đoàn quân oai hùng ra trận và an ủi những đôi tình nhân ôm chặt hôn vội hôn vàng nguyệt thực đẫm nước mắt chia ly.

 

Gió thẹn thùng:

– Vậy còn với gió, núi không nhớ gì sao?

 

Núi đỏ mặt:

– Đã triệu triệu năm rồi

núi vẫn mềm lòng đứng đợi

gió mãi rong chơi hang lạ đồi non

núi vẫn đợi không hờn không trách

đợi đến biển khô đợi đến đá mòn

như con đường làng đợi từng tiếng bước thân quen

như con đường sắt cắt chia đợi những chuyến tàu thống nhất

như người vợ lính trận giấu kín mùi hương da thịt khát khao đợi ngày sum họp

mỗi cơn mơ ái ân một tiếng nấc run rẩy buốt lòng suối nóng đẫm thanh xuân!

 

IV.

Gió tiếp sức ước mơ

 

Từ nhựa sống mỡ màng rễ vật vã mồ hôi đất sâu

những cành xanh vươn vai tươi cười bầu trời cao rộng,

từ sân ga nghẹn ngào tiễn đưa phập phồng chờ đợi

những con tàu như cánh diều no gió kết nối ước mơ.

 

Sau mỗi chuyến tốc hành

ta ngược đường bay tìm về ngọn gió biển tuổi thơ,

sân ga cong cong dáng sông dáng núi

lồng lộng Đá Bia

oai linh tinh hoa trời đất

hào hiệp sông Ba

thiêng liêng dòng sữa sinh thành.

 

Sừng sững tầng mây

gió xanh áng thơ huyền thoại,

Đá Bia

hiên ngang dáng cha

thách thức đại dương

thách thức những cơn giông lịch sử.

 

Mênh mang đôi bờ cát dài độ lượng

gió say bầu rượu dân ca,

sông Ba

bao dung tấm lòng của mẹ

nuôi cây lúa nghĩa tình

nuôi cả lũ kiến chòm ong.

 

– Gió ơi, đất trời cao rộng bốn phương,

bay đường nào con người bớt khổ đau?

bay đường nào con người bớt nghèo đói?

bay đường nào con người bớt phản trắc?

bay đường nào con người tin được nhau?

 

Bình thản trước nỗi lòng ta

gió biển tuổi thơ dang rộng vòng tay từ mẫu,

tiếp sức ước mơ con tàu nóng bỏng trái tim thiên di,

bay về phía biên cương mãnh thú gầm gừ sấm chớp mưa giăng

bay về phía biển khơi kình ngư ầm ào áp thấp dậy sóng 

bay đến vùng trời thi ca âm nhạc đang cứu rỗi những nòng súng lên đạn bắn vào mầm xanh mở mắt tự do cất tiếng nói tương lai

 

PHAN HOÀNG

(Còn tiếp)

Nguồn theo HoinhavanVN